Elsevier / 29-05-2010
Recensie door: Thomas van den Bergh
De nieuwe Carice?
Confronterende performance waarvoor actrice Lotte Verbeek in glazen bol kruipt, zindert lang na.
We staan aan de vooravond van het festivalseizoen. Het net afgesloten Utrechtse Festival aan de Werf gaf het startschot. Juist dit festival is bij uitstek een broedplaats voor vernieuwend theater. Hier worden de grenzen van het genre opgezocht en opgerekt.
Neem Miek Uittenhout, die onder de vlag van De Utrechtse Spelen de performance Lollipop maakte. Uittenhout was enkele jaren lid van het theatercollectief De Ponies. Als maker van haar eigen stukken komen haar specifieke talenten nu tot bloei: met een krachtige beeldtaal schept ze suggestieve taferelen, die nog lang nazinderen.
Voor Lollipop heeft ze midden in theater De Paardenkathedraal een gigantische stolp geplaatst, waaronder bij aanvang een danseres in tutu (Lotte Verbeek) trage rondjes draait. Kijken we naar een uitvergrote versie van een speeldoosje? Van een sneeuwbol? Uittenhout laat die vraag onbeantwoord. De sfeervolle muziek van Roald van Oosten versterkt het impressionistische karakter van de voorstelling. Halverwege verandert Lollipop van een stijlvolle, zij het wat afstandelijke, woordloze performance in een macaber sprookje als Verbeek haar dansjes staakt en uit haar excentrieke jurk stapt. Opeens heeft ze meer van een gekooide tijger die nerveus heen en weer kruipt. Wanneer Verbeek dan ook nog haar korset uittrekt en ons paniekerig aanstaart. gekleed in niets dan een vleeskleurige onderbroek, begint het publiek zich allengs ongemakkelijker te voelen.
En daar wil Uittenhout ons hebben. Ze dwingt de toeschouwer in de positie van de voyeur die zich vergaapt aan vrouwelijk schoon. Om hem vervolgens een draai om de oren te geven met confronterende beelden. Als daar zijn: een afgesloten ruimte die langzaam volstroomt met een verstikkend gas. Een vrouw die het van angst in haar broek doet. Die tegen de muren op klimt om aan haar demonen te ontkomen. Opeens is de stolp geen beschermende ruimte meer, maar een martelplaats waar aan je het liefst zou ontsnappen. Op subtiele wijze werpt Uittenhout een paar thema’s op (vrouwenmishandeling, schoonheidscultus), zonder die al te nadrukkelijk en expliciet te maken. De kijkers kunnen met de beelden van Lollipop hun eigen voorstelling samenstellen.
Bij Festival aan de Werf hebben ze een neus voor talent. Enerverende makers als Alain Platel en Wayn Traub waren hier al in een vroeg stadium van hun loopbaan te zien. Ga nu naar Lollipop en over vijf jaar, als Lotte Verbeek de nieuwe Carice van Houten is en Miek Uittenhout de nieuwe Ola Mafaalani, kunt u zeggen dat u erbij was.
